Vanaf 2026 treedt het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) van de Europese Unie volledig in werking. Deze regeling is vastgelegd in de Europese Verordening EU 2023/956. Dit mechanisme legt een CO₂-heffing op aan koolstof-intensieve producten die van buiten de EU worden geïmporteerd, zoals staal, aluminium, cement, meststoffen, elektriciteit en waterstof. CBAM is bedoeld om Europese producenten, die al betalen voor hun uitstoot via het EU-Emissiehandelssysteem (EU ETS), te beschermen tegen oneerlijke concurrentie.
Het doel van CBAM is het creëren van een gelijk speelveld en het tegengaan van koolstoflekkage: het verschijnsel waarbij productie wordt verplaatst naar landen met minder strenge klimaatregels. CBAM maakt deel uit van het bredere ‘Fit for 55’-pakket, waarmee de EU streeft naar een reductie van broeikasgasemissies met minstens 55% tegen 2030. De opbrengst van CBAM gaat naar de EU. Als een niet-EU land besluit om zelf ook CO2-heffing in te voeren, dan wordt dit bij import met de EU verrekend. Zo vormt CBAM dus ook een stimulans voor landen buiten de EU om ook een heffing voor CO2-uitstot in te voeren.
De invoering verloopt in twee fasen. In de overgangsperiode van oktober 2023 tot eind 2025 moeten importeurs elk kwartaal rapporteren hoeveel CO₂ is uitgestoten bij de productie van hun goederen. Gedurende deze periode komt dus enkel een administratieve verantwoordelijkheid te liggen bij importeurs. Vanaf januari 2026 wordt CBAM financieel van kracht: importeurs moeten dan CO₂-certificaten kopen en inleveren.
Voor bedrijven die jaarlijks meer dan 50 ton CBAM-goederen importeren, geldt een toelatingsplicht. In Nederland verloopt dit via de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), en in België via de Dienst Klimaatverandering van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Deze instanties beheren de toelatingen en het CBAM-register.
Heeft u vragen over CBAM? Neem dan contact met ons op.
Bronvermelding:
CBAM Guidance and Legislation - European Commission
Algemene en praktische informatie CBAM | Nederlandse Emissieautoriteit
Mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM)
Vijf vragen aan Bastiaan Kats over de invoering van CBAM in de Europese Unie – NOB