CBAM heeft directe gevolgen voor de staalhandel. Vanaf 1 januari 2026 treedt CBAM officieel in werking. Importeurs van staal uit landen buiten de EU moeten dan emissies rapporteren en zich registreren als CBAM-aangever. De verplichting om CBAM-certificaten te kopen voor de CO₂-uitstoot die vrijkomt bij de productie van hun goederen is formeel van kracht vanaf 2026, maar de daadwerkelijke betaling en inlevering van certificaten vindt pas plaats in 2027, voor de emissies van het jaar 2026. Importeurs moeten in 2026 al rekening houden met deze kosten in hun boekhouding en inkoopstrategieën.
De kosten worden berekend op basis van drie factoren:
1. De hoeveelheid ingebedde emissies.
2. Correcties zoals gratis emissierechten binnen het EU ETS en reeds betaalde koolstofprijzen in het land van herkomst.
3. De marktprijs van CBAM-certificaten (bewegen mee met de marktprijs van emissierechten).
Eén certificaat staat voor één ton CO₂. Voor staal worden alleen directe emissies meegerekend – dus emissies uit het productieproces zelf, niet uit elektriciteitsverbruik.
Een belangrijk aspect is de geleidelijke afbouw van vrijstellingen. In 2026 is nog 97,5% van de emissies vrijgesteld, maar dit daalt jaarlijks tot 0% in 2034. Hierdoor zullen de CBAM-kosten voor importeurs elk jaar toenemen.
Voor staalhandelaren betekent CBAM dat de prijs van geïmporteerd staal zal stijgen, afhankelijk van de CO₂-intensiteit van het product en het land van herkomst. Dit kan leiden tot hogere materiaalkosten, verstoringen in de logistieke keten en verschuivingen in concurrentiepositie. Het gaat niet alleen om de ruwe grondstof en basismaterialen, maar ook halffabricaten (bijv. spoorrails, blikken, containers, etc.) welke vooraf gedefinieerd zijn in GN-codes. Niet vooraf gedefinieerde halffabricaten en eindproducten vallen nog niet onder het toepassingsgebied. Vind hier de lijst met CBAM-goederen van de NEa. Het is essentieel om tijdig inzicht te krijgen in de uitstoot van leveranciers, rapportages op orde te hebben en de CBAM-toelating aan te vragen bij de bevoegde instantie in Nederland of België. Indien je niet (volledig) voldoet aan de rapportageverplichting, kan dit leiden tot boetes.
Heb je vragen over CBAM? Neem dan contact met ons op.
Bronvermelding:
CBAM - Koninklijke Staalfederatie
Rapport NEa - Berekenen van CBAM-kosten
Carbon Border Adjustment Mechanism - Fit for 55 - Managing tax en de energietransitie - Tax - PwC
Breng uw CBAM-verplichtingen op tijd in kaart! | Grant Thornton